Tolwegen en verkeersboetes

Op alle rode wegen moet betaald worden

Hongarije kent, net als veel Europese landen, een systeem van tolwegen. Daar vallen alle snelwegen onder, maar ook een aantal tweebaans-autowegen. De wegen worden aangeduid met een bord met daarop het woord 'matrica/vignette'. Matrica betekent letterlijk sticker, maar dat is een restant van het verleden, toen je inderdaad een sticker op je ruit moest plakken en er tolhuisjes waren om dat te controleren. Tegenwoordig komt aan het hele systeem geen sticker meer te pas. Ook geen tolhuisjes, trouwens.

Je koopt een virtuele sticker bij benzinestations, en daarbij wordt je kenteken geregistreerd. De tiendaagse tol voor een personenauto kost 2975 forint (pakweg 9,5 euro) voor tien dagen (de kortste termijn) en 4780 forint (15,50) voor een maand. Een busje of camper betaalt 5950 forint (ruim 19 euro) voor tien dagen of 9560 forint (haast 31 euro) voor een maand.

Handig aan het feit dat de tol puur virtueel is, is dat je hem ook op het internet kunt kopen. Er zijn meerdere bedrijven die die service bieden. Je betaalt weliswaar een klein bedrag extra, maar daar staat het gemak tegenover dat je niet aan de grens hoeft te stoppen. Sommige websites bieden de tol ook in euro's aan. Dat is géén verstandig idee, de prijs die ze dan berekenen, is zeer ongunst. Bij e-autopalyamatrica kun je je niet vergissen, dat bedrijf biedt de stickers uitsluitend in forinten aan. Let er bij het definitieve afrekenen op dat je ook dan echt in forinten betaalt, niet in euro's. Dat is een stuk gunstiger.

De normale tol is geldig in het hele land. Daarnaast bestaan er ook nog provinciale stickers. Die zijn net als de landelijke stickers puur virtueel. kosten 5000 forint (ruim 16 euro) voor personenauto's en zijn een heel jaar geldig. De meeste toeristen hebben er niet veel aan, maar wie toevallig regelmatig in het westen van het land moet zijn en slechts in één provincie de snelwegen gebruikt, kan met zo'n jaarsticker goedkoper uit zijn. Er zijn natuurlijk ook nationale jaarstickers. Die zijn vooral de moeite waard voor mensen die vaak in Hongarije zijn en regelmatig door het land rijden.

Langs de snelweg staan, op wisselende plekken, controleauto's die van iedere auto nagaan of het kenteken in het systeem zit. Zo nee, dan volgt een boete die bij personenauto's rond de 46 euro bedraagt als je binnen dertig dagen betaalt, maar oploopt tot haast 200 euro als je die termijn overschrijdt. 

Aangezien de controleauto's je niet ter plekke aanhouden, wordt de boete opgestuurd naar het huisadres. In principe ben je niet verplicht zo'n thuis toegestuurde buitenlandse boete te betalen, maar dat kan ertoe leiden dat je in een Europees opsporingsregister komt te staan en dat je de eerst volgende keer dat je een grenscontrole passeert (bijvoorbeeld op een vliegveld) wordt als wanbetaler aangehouden.

Fietsen in Boedapest, tegenwoordig goed te doen

Een jaar of tien geleden werd je nog voor gek verklaard als je in Boedapest op de fiets stapte. Automobilisten waren weliswaar niet kwaadwillend, maar er reden zo weinig fietsers rond dat ze er gewoon geen rekening mee hielden. Bovendien waren er nauwelijks fietspaden. Maar er is op dat vlak veel veranderd. Er is geïnvesteerd in de uitbreiding van het net van fietspaden en vooral in de zomer is fietsen tegenwoordig zeker niet meer alleen voorbehouden aan een enkele sportieve jongere. De fietser is geen vreemd dier meer in Boedapest en dat maakt fietsen ook voor toeristen tot een interessante optie, want zo kun je natuurlijk een groter deel van de stad behappen dan te voet.

Fietsen wordt steeds gewoner

Er zijn in Boedapest meerdere plaatsen waar je fietsen kunt huren. Vaak zijn dat speciale fietsen, waarmee je in het verkeer duidelijk herkenbaar bent als toerist. Maar een van de goedkoopste en beste plaatsen is Bikebase, een bedrijfje kwalitatief zeer goede, en normale, stads- en toerfietsen verhuurt, in verschillende maten en voor mannen en vrouwen. Wie langere tijd in Boedapest verblijft, kan bij hen ook fietsen kopen en ze (tegen overhandiging van de aankoopbon) na afloop weer terug verkopen.  In de winter verhuren ze overigens net als veel anderen geen fietsen, maar ski's.

Daarnaast is er nog, als het ooit gaat werken, de Bubi, waarbij je, na aanschaf van een dag-, driedaagse, week- of jaarkaart gebruik kunt maken van speciale fietsen die overal in de stad bij speciale dockingstations staan. Als je de fiets binnen een half uur weer inlevert, kost het gebruik daarvan buiten je dagkaart niets extra. Zoals gezegd: als het ooit gaat werken, want hoewel Bubi in april van dit jaar, vlak voor de verkiezingen, officieel werd geopend, zijn er allerlei softwareproblemen en draait het systeem nog steeds alleen voor een select gezelschap testfietsers. Bovendien moeten houders van dag- en weekkaarten een borg betalen en moet je weten waar je de stallingen kunt vinden (dat zijn er overigens wel veel). Voor de meeste toeristen is het daarom waarschijnlijk toch praktischer om een gewone fiets te huren.