(Tijdelijk) gesloten bezienswaardigheden

Kettingbrug in Budapest: twee jaar dicht voor verkeer.

Toeristen die Budapest bezoeken, moeten er rekening mee houden: er is het komend jaar nogal wat tijdelijk gesloten in de stad. Om te beginnen natuurlijk het Museum voor Schone Kunsten, dat al sinds 2015 dicht is voor een grondige renovatie waarbij onder meer de laatste schade van de Tweede Wereldoorlog eindelijk wordt gerepareerd. Dat betekent dat het museum er bij de heropening, die gepland is voor het najaar van 2018, niet alleen 2000 vierkante meter extra tentoonstellingsruimte bij krijgt, maar ook een beter museumrestaurant met een echte keuken en ruimte voor andere activiteiten.

Nu heeft lang niet iedereen het Museum voor Schone Kunsten op het programma staan, maar de renovatie van de Kettingbrug (Lánchíd) in het centrum van de stad zal niemand kunnen ontgaan. Budapests beroemdste brug gaat 2,5 jaar lang dicht voor gemotoriseerd verkeer. De brug blijft wel toegankelijk voor voetgangers, maar die moeten rekening houden met stevige bouwwerkzaamheden. Niet alleen het aan alle kanten golvende wegdek wordt vervangen, maar de brug krijgt een totale, grondige renovatie. waarbij de voetgangerspaden aan beide zijden volkomen worden afgebroken en opnieuw gebouwd, de toegankelijkheid van de brug wordt verbeterd, het ijzerwerk een onderhoudsbeurt krijgt en de verlichting wordt vernieuwd, om maar een paar zaken te noemen.

Ook de Opera moet er komend jaar aan geloven. In mei zijn de laatste voorstellingen van het seizoen, maar in september heropent het gebouw zijn deuren voorlopig niet voor publiek. Op het programma van de komende maanden staat een volledige vernieuwing van de technische toneel- en decorinstallaties. Liefhebbers van opera kunnen wel nog terecht in het Erkel Színház, maar een bezoek aan dat theater is vooral interessant voor muziekliefhebbers, want niets in het strakke, sobere gebouw doet vermoeden dat dit ooit in uitbundige art nouveau was ontworpen. Bij een renovatie in 1949 verdwenen alle versieringen binnenin en in 1961 werd de oude gevel vervangen door communistische nieuwbouw.

Hoewel er nog tot november een tentoonstelling over schoeisel uit de hele wereld te zien is, zijn de medewerkers van het Etnografisch Museum tegenover het parlement ook bezig zich op sluiting voor te bereiden, in hun geval niet omdat het gebouw opgeknapt gaat worden, maar omdat het museum in zijn geheel moet verhuizen om plaats te maken voor de Hongaarse Opperste Gerechtshof, dezelfde instantie waarvoor het bouwwerk trouwens oorspronkelijk is gebouwd. Het Etnografisch Museum verhuist, dat is althans de bedoeling, naar het nieuwe museumkwartier, maar wanneer het daar daadwerkelijk kan intrekken, is de vraag, vooralsnog vlot de bouw daarvan niet zo snel als de regering zou willen.
Wie goede herinneringen heeft aan de houten achtbaan in het Vidámpark, het pretpark bij het Városliget (het Stadspark), zal voorlopig even moeten wachten. Het pretpark zelf is gesloten en het terrein wordt onderdeel van de dierentuin die ernaast ligt. Een groot deel van de attracties is gesloopt, maar de historische attracties zoals de houten achtbaan, de prachtige carrousel en nog enkele andere, blijven behouden en zijn straks, als de dierentuin zijn uitbreidingen heeft gebouwd, weer voor bezoekers toegankelijk. Maar nu dus even niet.  

Dierentuinen

Het is wat merkwaardig om op straat in Boedapest hele grote advertenties aan te treffen voor een dierentuin in Nyiregyháza, bijna 250 km verderop. Maar bij nader inzien zit er ook wel wat in. Want deze "Sóstó Zoo" (Dierentuin bij het Zoutmeer) is zonder meer de modernste en mooiste van heel Hongarije.

Verdere details in Nyiregyháza

Natuurlijk is de dierentuin van Boedapest ook een bezoek waard. Het heeft prachtige jugendstil onderkomens en gebouwen, een heerlijke speeltuin en moderne faciliteiten zoals het Palmenhuis en het aquarium. Met de overname van het terrein van de voormalige vaste kermis, die ernaast stond, komt daar binnen afzienbare tijd nog het nodige bij, onder andere een grote glazen koepel met een speciaal oerlandschap, een prachtige klassieke draaimolen en de oude houten achtbaan. Maar hoe ze ook hun best gedaan hebben om de dieren meer ruimte te geven – en die zijn er vele malen beter aan toe dan een jaar of vijfentwintig geleden – het blijft een tuin midden in de stad met een beperkte ruimte.

Hoe anders is de Sóstó Zoo. De bouw begon in 1998 op een enorm stuk grond van maar liefst 35 ha (Artis is 14, Blijdorp 28) en daar is gaandeweg een fantastische moderne dierentuin verrezen met uitgestrekte landschappen in de buitenlucht (één voor ieder continent) waar de dieren op hun gemak in kunnen bewegen te midden van de flora waarin ze thuis horen. Door een deel ervan loopt Tarzan’s Pad, gebouwd op twee meter hoogte zodat de bezoeker letterlijk oog in oog komt te staan met de giraffen. Er is zelfs een Karpatenbekken, met dieren uit dit deel van Europa.

In de Groene Piramide loop je door een grote tropische kas waar vogels en (in de juiste tijd van het jaar) vlinders rondvliegen. Er onder zit een indrukwekkend aquarium waar je langs en onderdoor loopt zodat je de tropische vissen en haaien aan alle kanten kunt bekijken terwijl ze traag voorbij zwemmen (zelfs vanuit de WC zie je boven je de vissen zwemmen!). Ook in de hal met de Poolstreek kun je onder het wateroppervlak kijken. Er zijn zeeleeuwen shows, voedingen, speciale kinderkampen en nog veel meer. De dierentuin heeft zelfs zijn eigen “Jungle Hotel.” Daarnaast is er om de hoek nog het Zoutmeer zelf, met zijn stranden en bootjes en een thermale spa.

Het is kortom een topattractie voor mensen met kinderen, zeker in het voorjaar en de zomer als alle dieren buiten zijn. Voor West-Europese toeristen is en blijft Nyiregyháza wat erg oostelijk, maar de dierentuin werft actief en met succes bezoekers uit omringende landen als Polen, Slowakije, Oekraïne en Roemenië.

Houten achtbaan in toekomst in dierentuin

Houten achtbaan, in het vervolg in de dierentuin.

Al jaren wordt erover gesproken: overleeft het Vidámpark, Boedapests eigen pretpark, of overleeft het niet? De verliezen zijn enorm, en de naburige dierentuin zit te springen om uitbreidingsmogelijkheden. Nu is het besluit gevallen, het Vidámpark sluit op 6 november definitief de deuren.
Het park, dat nog steeds eigendom van de gemeente Boedapest is, heeft een schuld van een miljard forint, en is feitelijk failliet. Maar de historische achtbaan uit 1922, de oudste en langste houten achtbaan van Europa, blijft.
Alleen zullen liefhebbers in toekomst een entreekaartje voor de dierentuin moet kopen, want die ziet een oude wens in vervulling gaan en krijgt het terrein en de achtbaan onder zijn beheer. Ook een aantal andere historische attracties van het Vidámpark blijven als onderdeel van de dierentuin bestaan.
Voor veel oudere Boedapesters zal het even slikken zijn, want het pretpark speelde in hun jeugd een belangrijke rol. De kans dat jonge Boedapesters er zijn geweest, is minder groot. De toegang was ooit spotgoedkoop, maar het laatste decennium was het park zeer duu zeker als je het aanbod vergelijkt met pretparken elders in de wereld. Een tijdlang moest je er zelfs, net als op de kermis, voor iedere attractie apart betalen. Van dat beleid kwam het park terug, maar dat kon de teloorgang niet verhinderen.
De gemeente Boedapest hoopt wel dat er een nieuw pretpark komt, maar op een andere plek, met een ruimere opzet, een modernere aanpak en met hulp van een private investeerder.