Wijnkelders bij de stad

Kelder van wijnhuis Rokusfalvy

Er was een tijd dat je echt met een bocht om Hongaarse wijnen heen kon lopen. Dat was toen de goede oude Sovjet-Unie zo ongeveer de hele Hongaarse wijnproductie ongezien opkocht. Smaak deed er niet toe, als er maar alcohol in zat. In Nederland liep je af en toe tegen een fles 'Stierenbloed' (Egri Bikavér) aan waar je mond van vertrok, en dan had je nog de dessertwijnen uit Tokaj die hun roem aan hun vooroorlogse jaren te danken hadden. Hongaren zelf dronken vooral zoete wijn, die in grote plastic kannen werd verkocht. Of product uit eigen tuin, dat soms prima, soms aanzienlijk minder smaakte.

Dat is veranderd. Sinds midden jaren negentig is in Hongarije een groeiend aantal kleine wijnboeren actief die het vak door schade en schande en door opleidingen in landen als Frankrijk, Italië of Oostenrijk hebben geleerd. Bekendere wijngebieden als Villány, de Badacsony, Eger en Tokaj produceren wijnen die op de wereldmarkt mee kunnen doen. Alleen zijn die gebieden ver van Boedapest. Niets voor een dagtrip voor wijnliefhebbers die de hoofdstad aandoen. 

Maar twintig kilometer van Boedapest ligt Etyek, een fraai dorpje in het hart van een wijngebied dat zich in snel tempo aan het ontwikkelen is. Rond Etyek wordt vooral witte wijn geproduceerd. De streek is onder meer bekend vanwege zijn Irsai Olivér, een vroeg rijpende Hongaarse druif die oorspronkelijk als tafeldruif werd gegeten. De druif levert een fruitige, droge wijn die prettig weg drinkt en steeds populairder wordt bij restaurants. 

Etyek is gelijktijdig een oud en een jong wijngebied. Je vindt er wijnkelders van twee eeuwen geleden. Maar de wijnhuizen die er nu actief zijn, zijn zelden veel ouder dan vijftien, twintig jaar. Er is één uitzondering en dat is ook meteen het grootste bedrijf in de regio: de firma Törley, producent van pezsgő, mousserende wijn. Törley werd in 1882 opgericht, overleefde het communisme en heeft nog steeds grote wijngaarden in de regio rond Etyek. Maar de kelder van dat bedrijf bevindt zich niet in het gebied, maar in Budafok, aan de zuid-kant van Budapest aan de Donau.

Wijntoerisme is een tak die maar aarzelend op gang komt in Hongarije, en Etyek is daarop geen uitzondering. De meeste wijnhuizen zijn kleine familiebedrijven van een paar hectare en niet echt ingesteld op zomaar langskomende toeristen. Vaak moet je een bezoek vooraf regelen. Maar een groeiend aantal wijnhuizen is in ieder geval enkele dagen per week open voor langskomende bezoekers.

Hongarije, het goedkoopste vakantieland van Europa

De zwakke Hongaarse forint mag voor Hongaren nadelen hebben, voor vakantiegangers heeft hij een enorm voordeel: Hongarije is volgens een onderzoek van het economische bureau van de ING momenteel het goedkoopste vakantieland van Europa. Accomodatie kost 51 procent minder dan in Nederland, om maar een voorbeeld te noemen, en zelfs in het hart van Boedapest moet je tegenwoordig moeite doen om meer dan anderhalve euro voor een kop koffie te betalen, tenzij je bij de echte toeristenterrassen gaat zitten. Zulke prijsverschillen maken een bezoek de moeite waard, zelfs als je de reiskosten meetelt.
De hoofdstad Boedapest is zeer betaalbaar, maar het platteland is echt spotgoedkoop. Een pilsje in een dorpscafé kost meestal nog geen halve euro, en voor drie of vier euro krijg je bij kleine restaurants een simpele maaltijd zoals een goed gevulde bonensoep waar je weer een flink eind op verder kunt.
Wie hoge, ruige bergen zoekt, of wil surven in de golven, heeft in Hongarije niet zoveel te zoeken. Maar wie van wandelen, fietsen en af en toe een bezoek aan een mooie stad houdt, kan er prima terecht. Steden als Eger, Pécs en Szeged zijn zeker een bezoek waard, en Boedapest heeft genoeg te bieden om een aantal dagen voor die stad uit te trekken. In veel gebieden zijn wandelwegen uitgezet en de wegen op het platteland zijn over het algemeen rustig, (helaas, moet er bij worden gezegd, zijn ze vaak ook niet in al te beste staat). Zware hellingen zul je zelden tegenkomen.
Het aardige van Hongarije is dat het op de grens van twee werelden ligt. Het is Europees genoeg om er accommodatie te vinden die voldoet aan de normen van de Westerse toerist, maar gelijktijdig zit het land nog niet in de toeristische eenheidsworst die alle hotels, restaurants en attracties in Europa zo langzamerhand op elkaar doet lijken. Meer weten over wat je er allemaal kunt zien? Bestel voor 9,50 euro de e-boek reisgids die correspondent Henk Hirs over Hongarije schreef, met tips en achtergronden over het land.