Maak kennis met de cultuur en tradities van de bruisende hoofdstad Boedapest én de natuur van het Hongaarse platteland met onze op maat gesneden programma’s. U beslist wat u wilt, wij regelen het. Stadswandelingen rond diverse thema’s in Boedapest, natuurwandelingen door het natuurgebied langs de Donau of in het heuvelland rond het stadje Vác, een half uur van Boedapest vandaan, fietstochten op het Szentendre-eiland, uitstapjes in de Donaubocht met auto, fiets of boot. Ook verzorgen we concert- en theaterkaarten en andere reserveringen.
Verder bieden wij vlakbij Boedapest, in het barokke stadje Vác, een appartement
direct aan de Donau te huur aan. Het is geschikt voor twee tot zes personen en een perfecte uitvalsbasis voor gezinnen met kinderen of voor mensen die een bezoek aan de hoofdstad willen combineren met wandelen en fietsen in de natuur.
Kijk bij onze rondleidingen en fietstochten door Boedapest of leg ons uw wensen voor uw reis voor, zodat we kunnen kijken of we daar een programma mee kunnen maken.

7 December 2012

Een kerk met Romeinse wortels in Pest

In de Parochiekerk van Pest, pal naast het viaduct van de Erzsébetbrug, wordt hard gewerkt aan de restauratie van diverse gotische fresco’s die in 2010 zijn ontdekt op de muren achter het hoofdaltaar. Maar de kerk is om meerdere redenen interessant. Zo zijn er nog sporen zichtbaar van de Turkse tijd, toen de kerk deels als moskee werd gebruikt. En verder is dit misschien wel de alleroudste christelijke gebedsplaats van Hongarije, want deze kerk is gebouwd op de plek waar al in de Romeinse tijd een eerste vroegchristelijke kapel, een Cella Trichora, stond.

Foto Wikipedia
De Parochiekerk van Pest is in de loop der eeuwen diverse malen verwoest, herbouwd en uitgebouwd, steeds weer in een nieuwe stijl. De laatste restauratie is van na de Tweede Wereldoorlog en heeft er een wat bont geheel van gemaakt. Het achterschip is nu gotisch (13e eeuw) en neogotisch (19e eeuw), met onder meer de kenmerkende bogen boven ramen en deuren. Het middenschip en de twee torens getuigen overduidelijk van de barokke herbouw uit de 18e eeuw.  De voorgevel is versierd met zuilendecoraties die over zijn gebleven van een neoclassicistische restauratie in 1808.  Het hoofdaltaar binnen is gewoon modern, een ontwerp uit 1948.
Wie de kerk ingaat en helemaal naar achteren loopt, vindt in de nissen achter het altaar de recent ontdekte fresco’s uit de 13e eeuw. Het meest compleet is een afbeelding van Maria met de jongeling Jezus staande op haar knie en een achtergrond van diep azuurblauw die het hemelse symboliseert. Er schijnt in vakkringen het nodige debat te zijn of de restauratie te ver gaat of juist meer recht doet aan het origineel (het blauw is duidelijk ‘vernieuwd’).
Eén nis, in de zuidoostelijke hoek, rechts achter het altaar heeft duidelijk een wat afwijkende vorm. In de Turkse tijd werd de kerk (toen nog niet groter dan het huidige ‘gotische’ achterstuk) gebruikt als moskee. Deze nis was de mihrab die aangeeft in welke richting Mekka ligt. Tot 2010 was hij beschilderd met Arabische letters en krullen in zwart, groen en rood. Maar tegenwoordig is hij wit geschilderd. Dat lijkt cultuurbarbarij, maar wetenschappers betwijfelen of deze nis de originele mihrab was, omdat de richting niet helemaal klopt en omdat de Arabische tekst klaarblijkelijk een wat wonderlijke was: "Op de laatste dag legt God het besluit in de handen van Jezus." Dat is uiteraard niet wat de Koran over het einde der tijden zegt. Het verhaal gaat dat de tekst ergens in de jaren zeventig door een islamoloog die in de buurt woonde, is geschilderd en dat de man regelmatig voor de nis kwam bidden.

De kapel vlak naast de mihrab was ooit de voet van de minaret. Dat is herkenbaar aan de achthoekige vorm, iets dat je aan de buitenkant beter kunt zien, al staat de Erzsebet-brug nogal in de weg. Wat nu het (barokke) middenschip van de kerk is, was in die Turkse tijd een binnenhof.
In het midden van het moderne hoofdaltaar van de Parochiekerk zit een stuk glas met daarin een bot dat van de Heilige Gellért zou zijn. Het is het enige wat eraan herinnert dat deze bisschop hier ooit begraven lag. Gellért werd in 1046 op de heuvel aan de overkant (nu Gellért heuvel) vermoord door opstandige Hongaren die zich verzetten tegen de invoering van het christendom. Van het kerkje uit die tijd en van zijn graf is niets meer over.
Datzelfde geldt voor de vroegchristelijke kapel uit de Romeinse tijd, die ongeveer gelegen moet hebben daar waar nu de mihrab en de fresco’s te zien zijn; in de zuidoostelijke hoek van het Romeinse fort Contra Aquincum. Om een of andere reden wordt dit feit noch in de kerk zelf noch in toeristische publicaties ooit vermeld, terwijl het deze kerk toch tot een unieke plek in Boedapest en misschien wel heel Hongarije maakt. Een kapel uit de  Romeinse tijd werpt overigens een nieuwe licht op het verhaal dat het koning István was die het christendom in Hongarije bracht. In werkelijkheid blijkt de regio al sinds de Romeinse keizer Constantijn de Grote christelijk geweest te zijn. Toen rond 900 de heidense Hongaren kwamen en het gebied veroverden, werden de nodige basilieken en kapellen verwoest. Toen István ruim een eeuw later zijn volk kerstende, nam de elite dus vooral de godsdienst over die het gros van de gewone bevolking al eeuwenlang beleed.

Meer lezen over Boedapest?  Koop het e-boek "Boedapest, een verhalende reisgids" van Runa Hellinga, € 9,50.

No comments: